Tiener, zwanger en zonder papieren: het verhaal van Anna

Dit is het verhaal van Anna, uit het leven gegrepen en de moeite om even door te lezen.

Op vrijdagnamiddag zit er een mailtje in de mailbox van www.zwangerinantwerpen.be van Anna. Het is een vraag om hulp. Ik schrik van haar verhaal. Anna is 16 jaar, in België zonder ouders, zonder wettige verblijfsdocumenten en ze denkt al 8 maanden zwanger te zijn. Wat nu?

Ik reageer onmiddellijk en spreek maandag met haar af. Het hele weekend spookt ze door mijn hoofd. We ontmoeten elkaar in een koffiebar. Ik trakteer. Ze zit er wat onwennig bij. Ik stel veel vragen en zo komt ze wat los. Ze spreekt vloeiend Nederlands. Ze woonde jaren in België, maar werd een jaar geleden met haar gezin uitgewezen. Terug naar Georgië. Ondertussen kwam ze nog op bezoek in België bij haar verloofde en zijn ouders. Terug thuis bleek ze zwanger… Ongehuwd, in een moslimgezin. Ze vreesde dat dat niet zou aanvaard worden door haar familie, dus ze zweeg. Ze vertelde het wel tegen de vader van haar kindje, maar hij wil niets meer met haar te maken hebben. Hij is bang voor de reactie van zijn ouders.

Na 6 maanden vertrok ze thuis en kwam ze terug naar Antwerpen. Hier logeert ze bij een vriendin.

Ik ben de eerste met wie ze kan delen dat ze zwanger is. De eerste met wie ze haar blijdschap, maar ook haar zorgen deelt. Acht lange maanden droeg ze de zwangerschap alleen, letterlijk en figuurlijk.

Ik ben blij dat ze op internet op zoek ging, www.zwangerinantwerpen.be tegenkwam en een mailtje stuurde.

In de namiddag ga ik met haar naar het prenataal steunpunt. Ze wordt onderzocht door de dokter, de allereerste keer in haar zwangerschap. Ze hoort ook voor het eerst de harttonen van haar kindje. Ik zie een brede lach op haar gezicht verschijnen.

Ik zet ook mijn professioneel netwerk in gang: we zoeken onderdak (ze vreest te moeten vertrekken bij haar vriendin van zodra de goed verborgen gehouden zwangerschap bekend wordt) en kleding voor haar en voor de baby, een uitzet voor de baby, een voogd, …

In het prenataal steunpunt wordt Anna wat overweldigd. Ik ben bij haar, en we ontmoeten ook nog twee gezinsondersteuners en twee verpleegkundigen van Kind&Gezin, de arts, en Saliha van Invest-in-me die mee naar onderdak en materiële hulp zoekt. Het is haar wat veel, en ik merk dat ze wat dicht klapt en zich wat vastklampt aan mij.

De volgende dag ga ik met haar mee naar het ziekenhuis voor een echo. Ook hier verschijnt er een mooie lach op haar gezicht als ze haar zoontje voor’t eerst ziet! We ontmoeten ook Veva van Levensadem die een opvanggezin voor Anna vond. De volgende dag zou ze al kunnen gaan kennis maken.

’s Avonds krijg ik een berichtje: “Wat vind je de naam Farid?”. “Heel mooi”, zeg ik.

En dan: “Ga je morgen mee kennis maken met het gastgezin?”. Helaas kan ik me niet vrijmaken.

Woensdagochtend bericht ze me dat ze zich ziek voelt. Ik spoor haar aan om toch naar het opvanggezin te gaan. De zwangerschap schrijdt voort, en als ze zou verhuizen, moet het netwerk ter plaatse zo snel mogelijk in gang gezet worden.

Maar ze krijgt koorts, en het bezoek wordt een week verzet.

Ik spreek maandag weer met haar af om weer naar het prenataal steunpunt te gaan. Ik krijg ook telefoon van de dame die aangesteld is als voogd, om een warme overdracht te doen.

Op donderdag krijg ik een foto van een kinderwagen. “Zouden we zoiets vinden?”. Ze is nu duidelijk bezig met de naderende komst van haar zoontje.

Anna ontmoet voogd Katrien op vrijdag. Ze laat me weten dat ze ze heel lief vindt en dat het klikt. Oef!

Elke dag krijg ik een paar berichtjes. Ik ken haar nog geen week, maar het lijkt veel langer. Ik vermoed dat ik even een moederrol voor haar opneem. Ik vraag haar elke dag om haar mama in Georgië te vertellen dat ze zwanger is, maar het lukt niet. Ze kan haar niet bereiken, mama had andere dingen aan haar hoofd en het was niet het moment. Ik hoop maar dat ze ’t toch snel vertelt, en dat mama het niet via-via moet horen.

Op zondag krijg ik de vraag hoe ze aan kleren voor zichzelf kan geraken: alles wordt wat klein (hoewel haar buikje nog helemaal niet groot is voor een zwangerschap van 8 maanden, ze kan het echt nog verstoppen!) en ze heeft warme kleren nodig. Ik stuur haar een lijstje met materiële hulpinstanties, maar bedenk me ook dat ik nog een stapeltje kleren heb liggen die mijn dochter niet meer draagt. Mijn eigen dochter is een jaartje jonger dan Anna en ongeveer even groot. Ik maak foto’s van de kleren en vraag Anna of ze interesse heeft.

Normaal zie ik meisjes en vrouwen zoals Anna eenmalig. Ik geef hen alle info over het Antwerpse netwerk en dan is het weer aan hen. In dit geval voel ik meer betrokkenheid. Anna is nog zo jong en alleen. Ik kan haar niet loslaten tot ik weet dat iemand anders overneemt. Ze blijft ook nog even op me leunen. Mijn moederhart spreekt. Gelukkig krijg ik ruimte om dit te doen.

Op maandag sta ik op de tram te wachten om haar te ontmoeten bij het prenataal steunpunt. Ik krijg een berichtje. Ze kan niet weg. Haar broer zocht haar op en ze vreest dat hij haar schoonzus zou meesturen als ze zegt dat ze naar de dokter moet. Nog steeds weet niemand in haar omgeving van de zwangerschap. Ik keer dan maar terug naar De Kraamvogel en maak een nieuwe afspraak voor haar op dinsdag.

Dinsdag krijg ik weer een berichtje. Onderweg naar het prenataal steunpunt komt ze een kennis tegen die vraagt waar ze naartoe gaat. Ze flapt eruit: “Naar Dokters van de Wereld”. De kennis was ook naar daar onderweg en stelt voor samen te gaan… Daar gaat zij gelukkig eerst binnen bij de dokter en kan Anna snel vertrekken.

Woensdag gaat ze dan toch op bezoek bij het pleeggezin. Het klikt, en ze besluit daar te gaan logeren.

De uiteindelijke verhuis houdt ze af… Ze zou vrijdag al kunnen gaan, maar ze vindt dat ze in Antwerpen nog wat moet afronden. Wat precies, is me niet duidelijk. Ze zegt dat haar stiefvader naar Antwerpen komt, en dat ze hem zal moeten ontmoeten om geen argwaan te creëren. Nog steeds weet niemand van haar familie en kennissen dat ze zwanger is.

Maandag laat ze me weer weten dat ze niet naar het prenataal steunpunt kan. Haar broer is er weer.

We zijn alweer een week later als ze trillend als een riet haar moeder belt. Ik zit naast haar. Mama is echter niet alleen en wanneer Anna aangeeft dat ze iets belangrijks te vertellen heeft, zegt mama dat ze haar zal terug bellen. Weer niet gelukt dus om het nieuws te vertellen.

Later laat Anna weten dat broer en schoonzus echt wel iets doorhebben. Ze vertelt het aan haar jongere zus die bij haar moeder in Georgië woont. Samen bespreken we ze hoe ze het nieuws best aan mama overbrengen.

Uiteindelijk weet mama het. Ze is niet echt boos, zegt Anna, en ze stuurt een tante naar België om poolshoogte te nemen.

De boel ontploft dan toch even wanneer Anna haar familie vertelt dat ze eigenlijk binnen een week is uitgerekend. De familie is bezorgd, maakt zich zorgen dat het kindje zou afgepakt worden en wil weten hoe en wat er allemaal geregeld is. Anna belt me 2 keer volledig in tranen (waarvan één keer in het midden van het nacht…). Ik geef haar aan dat ik haar familie wel begrijp, ze zijn in shock…

Voogd Katrien gaat in gesprek met oom en tante en kan hen geruststellen. Anna zal dan toch verhuizen naar het pleeggezin. Uiteraard is haar familie daar steeds welkom!

Op haar verjaardag krijg ik een berichtje. Of ik vrij ben. Ik vraag haar waarom ze dat vraagt. “O gewoon, niets”. Het blijkt dat ze zich verveelt en hoopte dat ik zou kunnen langs komen. Ik ben echter aan het werk.

Een dag later laat ze me tegen de avond weten dat ze in het ziekenhuis is met goede weeën. De voogd en de pleegmama zijn bij haar.

De volgende morgen krijg ik een foto van een stralende Anna met haar zoontje in haar armen.

Op zondag ga ik samen met m’n dochter op bezoek. Anna is heel gelukkig! Ze voelt zich op haar gemak bij het pleeggezin, ze is blij met Farid én haar familie is gisteren ook op bezoek geweest en nodigde haar uit om samen met haar zoontje oudejaarsavond bij hen te komen vieren.

Eind goed, al goed!

 

Anna, Farid en Katrien zijn pseudoniemen om hun privacy te beschermen.