Boodschappen doen en een douche nemen: dit is geen zelfzorg voor mama’s. Denken dat ze dat wel zijn, is wat moeders een burn-out bezorgt.

Geschreven door Diana Spalding op de website van Motherly (https://www.mother.ly/life/errands-are-not-self-care)
Vertaling van: “Errands and showers are not self-care for moms. Thinking they are is what's burning moms out”.

 coffee 2340431 1280

Een vriendin en ik botsen bijna telkens als we gaan winkelen tegen elkaar in de supermarkt. We plannen dit niet: we zullen in dezelfde cyclus zitten van het ‘op zijn van keukenrol’ of zoiets. Echt, ik zag haar onlangs 5 keren na elkaar in de supermarkt.
We maakten er zelfs een doorlopende grap van. “Ja”, zeg ik sarcastisch, “We hadden keukenrol nodig, dus dan moet ik naar de supermarkt komen… voor een 2-tal uurtjes me-time”.
Zij lacht dan en antwoordt “O ja, we hadden geen…uhm…paperclips meer. Dus ben ik nu hier, aan het winkelen zonder de kinderen. Hemels!”


Versta me niet verkeerd: ik geniet echt van mijn tripjes naar de supermarkt (en als ik naar de inhoud van mijn karretje kijk, ben ik er ook heel zeker van dat ook de supermarkt van mijn bezoekjes geniet).


Maar mijn doorlopende grap met mijn vriendin is eigenlijk een groot probleem. Waarom is de afwezigheid van keukenrol eigenlijk het feit dat me aanzet om even pauze te nemen? Waarom wordt het moeten gaan kopen van keukenrol beschouwd als een pauze voor moeders?


Ik herinner me dat ik onlangs nog een soortgelijke grap maakte toen ik bij de tandarts zat. “Alles goed met je?”, vroeg de assistente. “O ja, ik voel me fantastisch, dit voelt als een vakantie”, antwoordde ik.


Is het gemakkelijker om boodschappen te doen of de badkamer te poetsen of naar de tandarts te gaan zonder je kind? Absoluut. Maar kunnen deze activiteiten beschouwd worden als een pauze? Absoluut niet.


Er is een post viraal aan het gaan die het juist hier over heeft. De auteur, Shelby Hyatt, schrijft: “Je huis poetsen zonder kinderen is geen pauze. Een douche nemen is geen pauze. Boodschappen doen in je eentje is geen pauze. Het zijn taken en basishygiène maar moeders worden verondersteld om dankbaar te zijn om deze dingen te kunnen doen die letterlijk alle andere mensen ook doen. Op een bepaald punt breken we gewoon…”


Ze is niet de enige die breekt. Uit een survey die Motherly hield in 2020, blijft dat 86 % van de moeders een burn-out ervaart. Een belangrijke factor die bijdraagt tot moederlijke burn-out is het feit dat het patriarchaat moeders schuldig doet voelen als ze aan hun noden willen voldoen – zo erg zelfs dat we er niet meer toe komen. We zetten onszelf elke keer laatst op ons prioriteitenlijstje, en onze fysieke en emotionele gezondheid lijdt eronder.


Maar mama’s zoeken wanhopig naar zelfzorg en dus zoeken we naar manieren voor ‘me-time’ waarover we ons niet schuldig voelen. We nemen dan maar genoegen met poetsen of boodschappen doen zonder de kinderen omdat dat tenminste een beetje gemakkelijker is dan altijd in volle moedermodus te zijn, en we voelen ons gerechtvaardigd omdat we toch iets aan het doen zijn dat goed is voor ons gezin.


Maar klusjes doen of een douche nemen: dat is geen zelfzorg. We breken omdat we verondersteld worden te doen alsof dat wel zo is.


Er vanuit gaande dat een moeder zich voelt herleven nadat ze de badkamer heeft gepoetst of zich als nieuw voelt na te staan aanschuiven bij de delicatessenwinkel: dat is oneerlijk en vernederend. Het suggereert dat vrouwen alleen maar bestaan om voor anderen te zorgen en dat de taken en klussen die zij opnemen voor anderen, non stop, altijd, hen zouden moeten vullen met blijdschap.


Maar waarom kunnen ons dan niet gerechtvaardigd voelen om gewoon echt voor onszelf te zorgen? Waarom vervult een namiddagje doorbrengen in bed of een lange wandeling maken of naar de yoga gaan ons zo met een schuldgevoel? Een gezonde mix van seksisme en vrouwenhaat, dat is het – en het is tijd om dat te veranderen!


We moeten twee dingen doen: herkennen wanneer we ons schuldig voelen en onze families en onze maatschappij ertoe aanzetten om échte zelfzorg te ondersteunen.


De volgende keer dat je schuldgevoel opsteekt: stop en let op! Wat lokte dit schuldgevoel uit? Misschien was het dat je wat kort reageerde op je kind (been there, done that). In dat geval is het schuldgevoel misschien wel nuttig omdat het ons kan leren om de volgende keer in zo’n situatie anders te reageren – dat is helemaal waar.
Maar ik wed dat vaker dan niet het schuldgevoel opkomt wanneer je iets doet voor jezelf. Als dat gebeurt, voel het even, hoe oncomfortabel dat ook mag zijn. Vaak is het zo dat als je gewoon even stilstaat bij dat oncomfortabel gevoel, het al voor een deel verdwijnt en het kan je zeker inzichten geven. (Vergeet niet dat je ook altijd een therapeut kan vragen om je te ondersteunen om hiermee om te gaan).


Eens we ons bewust zijn van de dingen die ons een schuldgevoel bezorgen, moeten we proberen om ze aan te pakken door echte zelfzorg op te zoeken. En dit zal er voor iedereen anders uitzien. En ik zal de eerste zijn om te zeggen dat ik mijn tripjes naar de supermarkt niet ga opgeven. Ze maken mij gelukkig! Maar zelfzorg moet daarbij niet stoppen: misschien is het een tripje naar de supermarkt gevolgd door een eindje joggen. Of een koffietje drinken met een vriendin. Of een afspraak met een therapeut. Of eender wat je echt nodig hebben om je terug te vullen met energie.


Het punt is dat je het verdient om dingen te doen voor jezelf, alleen voor jezelf, zonder dat iemand je er een schuldgevoel voor geeft.


Want de realiteit is dat zo’n mentaliteit niemand helpt. We hebben aangetoond dat het ons alvast niet helpt – we hebben betere zelfzorg nodig zodat we minder in een burn-out terecht komen. En het is niet goed voor onze gezinnen, juist diegenen die we zo hard proberen te beschermen.


Zelfzorg is net het minst egoïstische dat je kan doen, mama. Dus doe het goed en bewust!